الشيخ محمد علي الگرامي
217
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى )
دين اسلام در جريان است راهگشاى مردم شوند و متنى قابل قبول و همسو با اسلام را پياده كنند ؟ و من اللَّه توفيق دكتر نعمت . . . جواب : بسمه تعالى برادر معظم جناب آقاى دكتر نعمت . . . دامت توفيقاته و لازال مؤيداً . بعد السلام و التحيه . 1 - در زمان غيبت امام معصوم ، اجتهاد براى آنها كه مقدمات اجتهاد را دارند آزاد مىباشد و راه فهم احكام همانست و ديگران هم بايد از مجتهد پيروى كنند . همانطور كه همه امور و حرفههاى ديگر چنين است ، و وقتى مجتهدين متعدد هستند عقل و نقل حكم مىكند كه از اعلم پيروى كنند ، وظيفه مجلس قانوگذارى نيز پيروى از اعلم علما مىباشد ، نه پيروى از علماى معدود و محصور ، تقليد از مردگان ابتداء جائز نيست ، بنابراين آراء مجتهدين گذشته در طول تاريخ فقط به درد محققين مىخورد كه احتمالات گوناگون را در ذهن داشته باشند . تا با بررسى ادلهء احتمالات و اقوال به انتخاب بهتر برسند . 2 - تشخيص احكام براى غير مجتهد ، فقط از راه تقليد اعلم ممكن است ، و تشخيص غير اعلم اعتبارى ندارد مگر آنكه از مسائل حكومتى باشد كه ولايت هم دخالت دارد . 3 - احكامى كه در اجراء به مشكلاتى برخورد مىكند ، مشكلى كه اجراء را به ضرر مصالح امت اسلامى يا اعتقاد مردم مىكند ، به نظر اينجانب نبايد اجراء شود تا زمان مناسب فراهم شود چنان كه اينجانب در مسئله 3111 توضيح المسائل ذكر كردهام . 4 - اگر قانون عدم قصاص پدر ، موجب كثرت كشتار فرزند شود ، از